Full HD of Ultra HD: wat is het verschil en wanneer merk je het?

Full HD en Ultra HD verschillen in één ding: het aantal pixels. Full HD is 1920 bij 1080, samen ruim twee miljoen. Ultra HD — in de winkel meestal 4K genoemd — is 3840 bij 2160, precies vier keer zoveel: ruim acht miljoen.

Wanneer zie je het verschil?

Alleen als je dicht genoeg zit én het scherm groot genoeg is. Op een 32 inch vanaf drie meter afstand is het verschil tussen Full HD en 4K met het blote oog niet te zien; je oog kan die pixels op die afstand simpelweg niet onderscheiden. Op een 65 inch vanaf diezelfde drie meter is het verschil wel duidelijk.

Praktische grens: tot ongeveer 40 inch is Full HD prima, daarboven is 4K de logische keuze. Dat is meteen de reden dat je nauwelijks nog 4K-schermen onder de 40 inch vindt, en boven de 50 inch bijna geen Full HD meer.

Er is meer dan het aantal pixels

Het interessante is dat het verschil tussen een goede en een matige televisie zelden in de resolutie zit. Deze dingen doen meer voor je beeld:

• HDR. Een groter bereik tussen het donkerste en het lichtste punt. Een goed uitgevoerde HDR-scène ziet er zichtbaar beter uit dan dezelfde scène in meer pixels.
• Helderheid. Een scherm dat 1000 nits haalt, laat een zonsondergang echt stralen. Een instapmodel op 300 nits maakt daar grijs van.
• Contrast en zwartweergave. Hier winnen OLED-schermen, omdat hun pixels helemaal uit kunnen.
• Beeldverwerking. Het overgrote deel van wat je kijkt is geen 4K. Hoe goed de televisie een lager signaal opschaalt, bepaalt je dagelijkse beeld meer dan het paneel.

Wat is er eigenlijk in 4K te zien?

Streamingdiensten bieden hun eigen producties in 4K aan, meestal in het duurste abonnement. Blu-ray in UHD bestaat. Gewone televisie via de kabel of de ether is in Nederland grotendeels nog Full HD of zelfs lager; alleen enkele kanalen en evenementen zenden in 4K uit. Kijk je vooral lineaire tv, dan haal je uit 4K minder dan je hoopt.

En 8K dan?

8K is nog eens vier keer zoveel pixels. Er is vrijwel geen materiaal voor, en op woonkamerafstand kan je oog het verschil met 4K niet zien tenzij het scherm enorm is en je er vlak voor zit. Voor de meeste mensen is het op dit moment geen zinvolle investering.

Conclusie

Boven de 40 inch koop je 4K, en dat is inmiddels ook gewoon de standaard. Maar laat het aantal pixels niet je belangrijkste criterium zijn: helderheid, contrast en beeldverwerking bepalen wat je werkelijk ziet.